Gedrag


Vrouwtjes verschillen niet alleen in gewicht van mannetjes, maar ook in gedrag. Mannetjes zijn vaak rustiger en ruiken meestal iets sterker, maar veel mensen zijn hier niet gevoelig voor. Vrouwtjes zijn over het algemeen sneller en beweeglijker. Tamme ratten zijn erg nieuwsgierige dieren en kunnen hun voorzichtigheid soms laten varen als hun interesse gewekt is. Ze zijn erg intelligent en kunnen veel leren als er voldoende tijd aan ze wordt besteed. 's Middags slapen ratten meestal. Verder passen ze vaak hun activiteiten aan aan de omstandigheden en het leefritme van de persoon of personen in hun omgeving. Zicht is niet de sterkste kant van ratten. De reuk en het gehoor zijn veel beter. Met name albino's kunnen niet erg goed zien. Ook kunnen ratten met rode ogen (albino's, gele ratten en Siamezen) nogal eens zwaaien met hun kop vanwege hun slechte zicht, ze wiegen heen en weer. Dit doen ze om hun omgeving goed in te kunnen schatten. Ratten kunnen soms sporen trekken door kleine druppeltjes urine achter te laten. Dit doen ze om hun territorium af te bakenen.

Tamme ratten staan bekend om hun aanhankelijkheid en hun trouw. Als een tamme rat goed tam is zit deze graag op de schouder of ligt te slapen in de mouw van een trui. Ratten zijn groepsdieren en hebben een ingewikkeld communicatiesysteem ontwikkeld om elkaar te kunnen begrijpen. Hun taal bestaat uit houding, geur en geluid. De houdingen zijn soms subtiel maar voor mensen wel te herkennen. Veel geuren (o.a. feromonen) en geluiden (hoogfrequent) zijn niet waarneembaar door onze menselijke zintuigen. Om ze beter te leren begrijpen volgen hieronder een aantal wel waarneembare zaken.

Bol zitten

Veel knaagdieren kennen deze houding. Het is een oversprong gedraging, ze weten zich even geen houding te geven. Vaak gaat deze houding over in het driftig poetsen van de vacht.

Languit liggen

Plat op de buik met de kop naar voren op een lekker plekje. Een ontspannen rat op zijn gemak.

Ploppen

Ploppen is een verschijnsel dat op kan duiken tijdens het knarsen. Onder het oog loopt namelijk een spier en als de rat heel hard gaat knarsen, drukt deze spier het oog iets uit de oogkas een weer terug. Ploppen betekent dan ook niets anders dan het heel snel, iets naar buiten en weer naar binnen schieten van het oog. Het is dus niks ernstigs, maar de meeste mensen schrikken enorm de eerste keer dat ze het meemaken.

Knarsen

Ratten kunnen knarsen met hun tanden. De reden kan verschillende oorzaken hebben, namelijk: tevredenheid, pijn, kwaadheid of angst. De oorzaak is te achterhalen door te bedenken wat de rat zojuist heeft meegemaakt. Is hij ziek, verwond of heeft hij net een operatie gehad, dan zal pijn waarschijnlijk de oorzaak zijn. Is/was hij of zij betrokken met een gevecht of dominantiestrijd, dan zal hij waarschijnlijk kwaad zijn. Is de rat ontzettend bang voor mensen en is net geprobeerd om hem kostte van kost te pakken te krijgen, dan zal angst de oorzaak zijn. Meestal is gelukkig tevredenheid de oorzaak. Hij ligt lekker in z’n hangmatje, of lekker op schoot, of je bent hem lekker aan het knuffelen. 

Zekeren

De rat maakt langzaam zwaaiende bewegingen met zijn kop. Dit komt veel voor bij ratten met rode ogen of ratten die slecht zien door gevolg van ziekte. Ze proberen hun omgeving goed in te schatten. Heeft de rat dit nog nooit gedaan, dan kan het zijn dat er een of andere (oog)ziekte in het spel is.

Bedelen

Vaak hangt de rat in de tralies of staat tegen de kooi op. Het is duidelijk, hij wil iets van je… een kroel of iets lekkers?

Egelen

De rat zet zijn vacht alle kanten op en wil duidelijk geen toenadering. Wanneer deze waarschuwing genegeerd wordt kan hij aanvallen en bijten. Een reden voor deze houding is vaak onzekerheid (bijvoorbeeld een nieuwe omgeving of een vreemde soortgenoot) maar ook een rat die ziek is of zich niet lekker voelt kan gaan “egelen”. In dat geval zijn meestal ook de ogen gesloten.

Onderkruipen

De rat kruipt onder de buik van een soortgenoot door. Dit is een typisch dominant gedrag ook al lijkt het onderdanig. Als je bedenkt dat de buik de meest kwetsbare plek is van een rat, is het niet zo vreemd dat alleen dominante ratten onder de buik van een andere rat mogen doorkruipen. Onderdanige ratten laten dit toe en blijven vaak nog even zitten als de dominante rat al is verdwenen.

Hoog op de poten lopen

De rat maakt zich groter door met een bolle rug op de tenen te gaan lopen. De rat wil indruk maken of een soortgenoot uitdagen tot een stoeipartij.

Staartslingeren

De rat gebruikt zijn staart meestal als evenwichtsorgaan maar kan er ook een aantal stemmingen mee aangeven. Vaak kronkelen ratten met hun staart als uiting van genot als ze gekroeld worden. Wanneer ratten met elkaar spelen of aan het vechten zijn slingeren ze soms van opwinding met hun staart.

Opgetilde voorpoot

Het lijkt of de rat een poot wil geven… Niets is minder waar. De rat weet eigenlijk niet goed wat er gaat gebeuren (wil mijn baasje met me knuffelen, krijg ik die vieze medicijnen, gaat mijn kooigenootje lekker met me stoeien of wil hij vechten?). De rat is erg op zijn hoede. Vaak zal de rat zijn poot gebruiken om de ander af te weren.

Hard piepen

Een geluid van grote opwinding, bijvoorbeeld schrik of pijn maar ook tijdens het spelen met elkaar kan er hard gepiept worden.

Zacht piepen

Een onderdanig geluid tijdens een spel. Of het is te benauwd daar helemaal onderin de hangmat en wil de rat er graag bovenop liggen?

Likken

Een uiting van liefkozing of onderdanigheid. Wanneer een rat je likt hoor je er helemaal bij.

Tanden wetten of klappertanden

De rat slijpt zijn tanden en vaak is er een sissend geluid te horen. Als hij benaderd wordt gaat hij rechtop staan, klaar om een gevecht aan te gaan!

Knagen

Ratten knagen aan alles. Dat doen ze om hun tanden, die hun hele leven blijven doorgroeien, tot op de juiste lengte af te slijten. Voor hen is dat van levensbelang. Wilgentakken en hazelnoten met schil zijn geliefde knaagobjecten. Ratten hangend aan en knagend op de tralies, willen maar één ding: ERUIT!!!!